Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro sohbetlerinde Churchill adı, aşağı yukarı on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü anlatır. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi sunar; çoğu zaman bir saati bulur. Seyahat boyu punch 48 ile sakin gövdeli punch 8-9-8 gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı kolayca görülür. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini sağlar ve böylece ısı daha dengeli kalır. Başlamadan önce bir saatlik boş vakit bulmak hem keyif hem de düzgün yanma için akıllıca bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy doğru seçim olmaz; sakin bir akşam isteyen kişiye ise göre olur. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta sabırlı davranmak tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri fark etmenizi mümkün kılar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin karşılığını verir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra oturmasını ve ortadaki dolu bölümün belirmesini beklemek de anlam kazanır.
Double Corona Formatına Yakından Bakış
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını bulur; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha kalın durur. Kalın çap, kor yüzeyini genişletir ve dumanı serinletir. Punch double corona nasıl bu sınıfın tipik bir örneğidir; punch duke puro ise aynı kalınlık düşüncesini farklı bir biçimde sergiler. İki örnek karşılaştırıldığında, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun yavaşladığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net izlenir, çünkü her bölüm kendi karakterini sakin sakin ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda sabırla yanan bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini hissettirir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın sevilen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa okunacak daha çok ayrıntı verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda yayılma biçimi uzadığı için içici, her bölümü ayrı ayrı değerlendirme imkanı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını hesaba katmak gerekir. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden kesilirse keyfi kaçar. Mantua ellilik kutu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti bekler. Short de punch kutusu ise aynı çizginin kısa kolunu gösterir ve yarım saatlik bir molaya sığar. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü yakmak yaygın bir düzendir. Telefonu uzaklaştırmak ve ortamı baştan düzenlemek de fark yaratır. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak önceden masaya konmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi rahatlatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için acele etmeden koltuğa gömülmek yeterlidir. Uzun içimde telaşa kapılmamak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da sessiz bir müziğin eşlik ettiği akşamlarda yaşanır.
Gigante Formunu Anlamak
Halka çapı altmışa varınca puro, sade bir çubuktan çok küçük bir nesneye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile başkalaşır. Punch gigante nasıl bu sınıfa girer ve koyu harmanını geniş kesitte bolca barındırır. Super selection no.1 puro ise hayli alışıldık ölçülerde kalır ve aradaki fark ilk bakışta anlaşılır. İkisini kıyaslayan biri, kalınlığın duman hacmini nasıl yönlendirdiğini kolayca anlar. Geniş çapta duman daha bol ama çoğu zaman daha serin gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye paylaşılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif olmak zorunda değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini etkiler. Harmanın dolgunluğunu ortaya koyan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki düzenidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda dizilmesi için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak fark edilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey öğrenilmez. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Seçki Kutularıyla Damak Haritası Çıkarmak
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı sınamak mantıklı bir yöntemdir. Altılı robusto seçkisi altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma olanağı verir. World sampler robusto ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati epey geçer, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman alır. Her denemenin ardından kısa bir not yazmak fark yaratır. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat ağır bastı diye not etmek iyidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha yakın geldiğini anlatır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl değiştirdiğini de anlatır. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha netleşir, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut tecrübe olur ve yanlış bir tercihin ihtimali küçülür.
Kalın Çaplı Puroda Yavaş Yanma
Newman 6x60 sampler kalın halkalı boylara giriş için kullanışlı bir seçki oluşturur; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça idare etmesine izin verir. Macanudo inspirado serisi ise uzun gigante kalıbını koyu bir harmanla birleştirir. Altmışlık çapta kor geniş olduğundan puro ağır yanar ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma dönüştürür. Bunun yansıması olarak duman ılık kalır, damakta daha tok bir his yaratır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak zorlaşabilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı düzgün kızdırmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı önler. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek toparlamak mümkündür. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır hale getirmez, yalnızca daha geniş kılar, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki sabrının da sonucudur ve bu ayrıntıyı öğrenen biri sonraki purolarda çok daha huzurlu içer. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha tutarlı olur.
Ateşleme ve Kesim Üzerine Notlar
Uzun bir puroda başlangıç kesimi temiz yapılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını kesmek yetişir, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku bulaşmasını azaltır. Shade coronets metal kutu gibi küçük bir boy çok kolay toparlanır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Vegafina nicaragua puro gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha titiz yaklaşmayı bekler. Dumanı acele çekmek ısıyı artırır ve aromayı örter. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman yeterlidir. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden ateşlemek sorun değildir. Kısa dinlenme araları da dumanı yumuşatır, tadın her aşamada daha berrak kalmasına yardım eder. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe dengelemek de bitişe kadar temiz bir tat korur, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar özenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi tempoda çekildiğine bağlıdır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir yöntemdir.
Uzun Puroların Saklanması ve Nem Dengesi
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda çabuk çatlar; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen gevşer. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için kabul gören aralıktır. Quai d'orsay ambassadeur ile quai d'orsay baalbeck gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir rotasyon kurmak isteyenler için değer kazanır. Kutuyu gereksiz yere kaldırmak dengeyi düşürür. Yeni bir nemlendirici koyarken damıtık su tercih etmek akıllıcadır. Yeni gelen purolara birkaç gün ortama alışma zamanı bırakmak da faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı sıkıştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle doğrulamak faydalıdır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe bulmak iyi sonuç verir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı harmanlı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir sıra koymak da uzun vadede düzen sağlar. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da yardım eder.
Sivri Uçlu ve Düz Uçlu Formlar
Belicoso sivri başıyla öne çıkar; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında belirgin olur. Onluk belicoso royal kutusu dumanı dar bir noktada toplar, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha belirgin gelir. Capitolio puro nasıl gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle denenebilir ve farkı ortaya koyar. Düz uç kesimi rahatlatır, sivri uç ise dikkat gerektirir. Uçtan gereğinden fazla açmak çekişi hafifletir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman odaklanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye dağılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta başka başka anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas seçmek yırtılmayı önler. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve damağa kalır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de etkisi büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi damağında sınamak en doğru yoldur.
Uzun İçimde Ortam ve Yan Lezzetler
Uzun bir puroyu huzurla içmek istiyorsanız, ortam da rol oynar. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin gözde seçimidir; su ya da soda ise damağı tazeler. Clemenceau puro kavrulmuş badem tarafıyla kahveye uyum sağlar, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten taşıdığı için ağırlaşmaz. Quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere yaklaşır. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre beklemek tercih edilir. Ortam havadar ve sakin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman bunaltıcı hale gelir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro kendiliğinden akar, yalnız içildiğinde ise daha ayrıntılı tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi güzelleştirir, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı en başta kurmak deneyimi güzelleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir ritüele dönüşür.